Çini sanatı nedir?

Çini sanatı; Osmanlılardan günümüze kadar gelmiş geleneksel türk sanatlarından biri olan iç ve dış mimari süslemelerin yanısıra toprağın pişirildikten sonra şekil verilip kap-kacak, tabak, vazo, sürahi vb gibi eşyalar üretilmesine olanak sağlayan bir el sanatıdır.

Çini türleri

1. Duvar çinileri

2. Evani denilen bu tür tabak, vazo, kupa, kase, sürahi, bardak ve benzeri seramik ürünlerinden oluşmaktadır. Bu türe halen kullanma seramikleri demekteyiz.

Çinicilik nedir?

Fayans, porselen tabak, seramik gibi eşyaların süsleme işine "çinicilik" denir.

Çini sanatının tarihçesi

Çini sanatı bin yılı aşkın bir geçmişe sahiptir. Çini sanatı ilk Müslüman Türk devletlerinden Karahanlılara kadar dayanan bir tarihe sahiptir. Büyük Selçuklular ve Anadolu Selçukluları çiniyi mimari süslemelerde sıkça kullanmış. Anadolu Selçuklu Devleti'nin dağılmasından sonra, çini sanatında Osmanlı Devleti'nin kuruluşuyla yeni bir dönem başlamıştır.

Çini sanatı ilk örnekleri nerelerde görülür?

1. İznik Yeşil Cami

2. Bursa Yeşil Cami

3. Bursa Muradiye Camisi

4. Edirne Muradiye Camisi

5. Edirne Şah Melek Paşa Camisi

6. Çinili Köşk

7. İstanbul?da Yavuz Sultan Selim Camii ve Türbesi

8. Haseki Medresesi

9. İstanbul Mahmut Paşa Türbesi

Çini sanatı ustaları kimlerdir?

1. Baba Nakkas

2. Veli Can

3. Mimar Sinan

Çini sanatının teknikleri

1. Mozaik Çini Tekniği

2. Sır Altı Boyama Tekniği

3. Renkli Sır Tekniği

4. Perdah Tekniği?

Mozaik Çini Tekniği

Mozaik Çini Tekniği, Çiniciliğin ilk gelişmeye başladığı yıllarda kullanılmıştır. Tuğla süslemesi olarak da adlandırılmaktadır. Türk çini Sanatında yaygın olarak kullanılan en eski teknik olan bu tekniğin kaynağını sırlı tuğla süslemenin aldığı söylenebilir. Mozaik çini tekniği 13.yy da Anadolu Selçuklu çini sanatına kişiliğini kazandıran ve Osmanlı döneminin varlığını 15.yy’ın sonuna kadar sürdüren bir çini tekniği olmuştur.

Sır Altı Boyama Tekniği

13.yy’da Anadolu Selçuklu’da kullanıldığı gibi, 16.yy’ın ikinci yarısında Osmanlı’da gelişmesini tamamlayan bir çini tekniğidir. Sır Altı Boyama, Osmanlı Devletin de kullanılmaya başlayan ve hala günümüzdede kullanılan bir yöntemdir.

Renkli Sır Tekniği

Renkli sır tekniği, renkli sır üzerine yapılan desenler ile oluşmaktadır. Krom oksit ile desenlerin üzeri, kontür tarzında tekrar çizilerek fırınlanır.

Perdah Tekniği?

Bir sır üstü tekniğidir. Beyaz astarlı renksiz saydam sırlı levhalar üzerine altın ve gümüş tozları ile süsleme yapılıyor ve fırınlanıyor. Perdah tekniği, altın ve gümüş tozları kullanarak yapılmaktadır. Beyaz ve saydam astar levhalar üzerine oluşturulan desenler, sonradan fırınlanmaktadır.

Çini sanatının aşamaları

1. Tebeşir, kum, kaolen gibi doğal malzemeler karıştırılıp hamur haline getirilir.

2. Bu hamur şekillendirilerek kuruması için bir süre beklenir.

3. İstenilen kuruluğa sahip olan hamura astarlama çalışılması yapılır.

4. Bu astarlama işi, hamuru beyaz bir görünüm kazandırır.

5. Parçalar çok yüksek derecede fırında bir gün boyunca pişirilir.

6. Pişirilen parçaların pürüzlü yüzeyi, zımpara yardımıyla düzeltilir ve pürüzsüz bir zemin elde edilir.

7. Yüzey kara kalem ile çizilen beyaz bir kağıt ile üzeri kaplanarak, diğer işlemleri yapmak için zemin oluşturulur.

8. Desen iğne ile delinir ve kömür tozu yardımıyla yapılacak çini yüzeyine aktarılır.

9. Çini sanatına uygun kobalt ve siyah renkten oluşan boya yardımı ile desen kontürleri oluşturulur.

10. Sanatçının zevkine veya hayal dünyasına uygun renkler ile iç zemin boyanmaya başlanır.

11. Boyanan obje camsı bir sır ile kaplanarak, pişirilme aşamasına getirilir.

12. Parçaların ayrı ayrı pişirilmesi sağlanır ve tekrar ikinci bir pişirilme aşamasına tabii tutulur.

13. Pişirilen parçalar yavaş yavaş soğutularak kırılması önlenir.

Çini vazo örneği

Çini vazo örneği

Çini motifi örneği

Çini motifi örneği

--Reklam--